Το ιστορικό Αλκαζάρ ανοίγει ξανά - Πότε μπορείτε να το επισκεφθείτε, για πόσο ισχύει η δωρεάν είσοδος

Για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν 40 χρόνια, το κτίριο αποκαλύπτει ξανά την αρχιτεκτονική του φυσιογνωμία χωρίς τις σκαλωσιές που το περιέβαλλαν.

Υπάρχουν κτίρια  Το Αλκαζάρ, στη συμβολή της Εγνατίας με τη Βενιζέλου, είναι ένα από εκείνα τα κτίρια που, ακόμη κι όταν κρύβονταν πίσω από σκαλωσιές, δεν έπαψαν ποτέ να αποτελούν μέρος της μνήμης της πόλης. Το ιστορικό τέμενος Χαμζά Μπέη, ένα από τα σημαντικότερα οθωμανικά μνημεία της Θεσσαλονίκης, επιστρέφει πλέον ορατό και αποκατεστημένο στον αστικό ιστό, ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία του.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης, το μνημείο παραδίδεται στο κοινό σήμερα Σάββατο 10 Οκτωβρίου, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, ενώ οι επισκέπτες θα μπορούν να περάσουν τις πύλες του από την Κυριακή 11 Οκτωβρίου. Για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν 40 χρόνια, το κτίριο αποκαλύπτει ξανά την αρχιτεκτονική του φυσιογνωμία χωρίς τις σκαλωσιές που το περιέβαλλαν.

Δωρεάν είσοδος για δύο εβδομάδες

Το Αλκαζάρ ξεκινά τη νέα του διαδρομή ως εκθεσιακός χώρος, με την πρώτη έκθεση να έχει ως κεντρικό θέμα τη Θεσσαλονίκη και την ιστορία της. Για τις πρώτες δύο εβδομάδες λειτουργίας, η είσοδος θα είναι ελεύθερη για το κοινό, ενώ στη συνέχεια προβλέπεται η καθιέρωση χαμηλού εισιτηρίου, το ύψος του οποίου δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί.

Το ωράριο λειτουργίας θα είναι από Τρίτη έως Κυριακή, από τις 10:00 έως τις 18:00, ενώ το μνημείο θα παραμένει κλειστό κάθε Δευτέρα.

Τη διαχείρισή του αναλαμβάνει το MOMus – Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης. Στόχος είναι να φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις και επιλεγμένες πολιτιστικές εκδηλώσεις, με σεβασμό στην ιστορική και αρχιτεκτονική του ταυτότητα.

Ένα δύσκολο έργο αποκατάστασης

Η επιστροφή του μνημείου στη δημόσια ζωή ήρθε ύστερα από ένα σύνθετο έργο, στο οποίο ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν τα ζητήματα στατικότητας. Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν σε διάστημα μικρότερο των δύο ετών, με τη συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου Πολιτισμού και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης.

Το έργο εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με χρηματοδότηση περίπου 11 εκατομμυρίων ευρώ. Η απομάκρυνση των σκαλωσιών τον Σεπτέμβριο αποτέλεσε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ορόσημα της προσπάθειας, καθώς επέτρεψε στους κατοίκους να αντικρίσουν ξανά το μνημείο στην πραγματική του μορφή.

Η αποκατάσταση δεν αφορά μόνο τη διάσωση ενός ιστορικού κτιρίου. Αφορά και την επανένταξή του στην καθημερινότητα της πόλης, σε ένα ιδιαίτερα κεντρικό σημείο, δίπλα στην έξοδο του σταθμού του μετρό «Βενιζέλου».

Από τέμενος του 15ου αιώνα στο θρυλικό Αλκαζάρ

Η ιστορία του Χαμζά Μπέη ξεκινά το 1467, όταν ιδρύθηκε από την κόρη του στρατιωτικού διοικητή Χαμζά Μπέη. Θεωρείται ο παλαιότερος ισλαμικός ευκτήριος οίκος της Θεσσαλονίκης και αποτελεί ένα ιδιαίτερο δείγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής. Από την αρχική του μορφή εξελίχθηκε σταδιακά σε ένα μεγαλύτερο συγκρότημα, με μιναρέ και περίστυλη αυλή, ένα από τα ελάχιστα αντίστοιχα τεμένη με αίθριο που σώζονται στα Βαλκάνια.

Στους επόμενους αιώνες, το κτίριο γνώρισε διαφορετικές χρήσεις, οι οποίες επηρέασαν την αρχική του μορφή. Εκείνο, ωστόσο, που σημάδεψε τη νεότερη ιστορία του και το συνέδεσε με τη συλλογική μνήμη των Θεσσαλονικέων ήταν ο κινηματογράφος Αλκαζάρ, που λειτούργησε για δεκαετίες στην περίστυλη αυλή του.

Το όνομα του κινηματογράφου ξεπέρασε τα όρια μιας κινηματογραφικής αίθουσας και ταυτίστηκε με ολόκληρο το κτίριο. Για πολλούς κατοίκους της πόλης, το Αλκαζάρ δεν είναι απλώς ένα ιστορικό μνημείο, αλλά ένα κομμάτι της Θεσσαλονίκης που γνώρισαν μέσα από τις δικές τους διαδρομές, τις εικόνες και τις αναμνήσεις τους.

Το 1926 το τέμενος χαρακτηρίστηκε προστατευόμενο ιστορικό και αρχαιολογικό μνημείο, ενώ το 2006 περιήλθε στο υπουργείο Πολιτισμού, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συστηματική αποκατάστασή του.

Ένα μνημείο ξανά μέσα στη ζωή της πόλης

Η επαναλειτουργία του Χαμζά Μπέη σηματοδοτεί κάτι περισσότερο από την ολοκλήρωση ενός έργου συντήρησης. Ένα κτίριο που για δεκαετίες παρέμενε κρυμμένο από τα βλέμματα αποκτά ξανά παρουσία, αυτή τη φορά με έναν ρόλο που συνδέει την ιστορία με τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία.

Στην καρδιά της Θεσσαλονίκης, εκεί όπου η καθημερινή κίνηση της Εγνατίας συναντά τις διαδρομές της Βενιζέλου, το Αλκαζάρ ετοιμάζεται να υποδεχθεί ξανά τους ανθρώπους της πόλης. Όχι πλέον ως κινηματογράφος, αλλά ως ένας χώρος όπου η ιστορία, η αρχιτεκτονική και ο πολιτισμός θα συναντιούνται μέσα από νέες εκθέσεις και δράσεις.

Και ίσως αυτή να είναι η πιο ουσιαστική επιστροφή του: το γεγονός ότι ένα μνημείο με ιστορία σχεδόν έξι αιώνων δεν παραμένει απλώς ένα κατάλοιπο του παρελθόντος, αλλά ανοίγει ξανά τις πόρτες του για να γίνει μέρος της ζωής της Θεσσαλονίκης.