Η παράσταση επιστρέφει στο Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης και ανοίγει τη συζήτηση για μια γενιά που μεγάλωσε μέσα σε διαδοχικές κρίσεις!
Κι αν τελικά η αποτυχία είναι μια ιστορία που αξίζει να ειπωθεί; Κι αν πίσω από όσα δεν καταφέραμε, τα σχέδια που εγκαταλείψαμε και τις προσδοκίες που διαψεύστηκαν, κρύβεται μια ολόκληρη γενιά που ακόμη προσπαθεί να καταλάβει πού βρίσκεται και πού θέλει να πάει;
Το «ΣΑΡΑΝΤΑ ΠΛΑΣ, ένα θέατρο ντοκουμέντο για την αποτυχία», η παράσταση της ομάδας θεάτρου Αντίqρηση σε σύλληψη ιδέας και σκηνοθεσία του Χάρη Πεχλιβανίδη, επιστρέφει στη Θεσσαλονίκη μετά από δύο sold out παραστάσεις στην «Ανοιχτή Σκηνή» του Δήμου Θεσσαλονίκης. Αυτή τη φορά, συναντά το κοινό στο Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης, για λίγες μόνο παραστάσεις, φέρνοντας στο προσκήνιο ερωτήματα που ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια μιας ηλικιακής ομάδας.
Γιατί το να είσαι σαράντα κάτι σήμερα δεν σημαίνει απλώς ότι βρίσκεσαι σε μια συγκεκριμένη φάση της ζωής σου. Σημαίνει ότι μεγάλωσες σε έναν κόσμο που άλλαξε σχεδόν ολοκληρωτικά, ότι ενηλικιώθηκες μέσα στην οικονομική κρίση, ότι έζησες τον Δεκέμβρη του 2008 ως μια πιθανή υπόσχεση αλλαγής και ότι στη συνέχεια κλήθηκες να προσαρμοστείς σε μια πραγματικότητα γεμάτη ανατροπές, αβεβαιότητα και αλλεπάλληλες κρίσεις.
Μια γενιά ανάμεσα σε δύο κόσμους
Η γενιά που μεγάλωσε χωρίς social media και γνώρισε την καθημερινότητα πριν από την απόλυτη ψηφιοποίηση βρίσκεται σήμερα σε ένα παράξενο μεταίχμιο. Δεν αισθάνεται απαραίτητα μεγάλη, δεν αναγνωρίζει τον εαυτό της στις ταμπέλες που της αποδίδουν οι νεότεροι και, την ίδια στιγμή, καλείται να κάνει τον απολογισμό μιας διαδρομής που δεν εξελίχθηκε πάντα όπως την είχε φανταστεί.
Αυτή ακριβώς η αίσθηση του μετεωρισμού αποτέλεσε μία από τις βασικές αφορμές για τη δημιουργία της παράστασης. Όπως μου είχε πει πέρυσι ο Χάρης Πεχλιβανίδης, μιλώντας για την αφετηρία του έργου:
«Βλέπω γύρω μου ανθρώπους της ηλικίας μου, φίλους και συνομήλικους, που αν κάνουν ένα βήμα πίσω και κοιτάξουν τη ζωή τους, συνειδητοποιούν ότι είμαστε μια γενιά που πέρασε και δεν ακούμπησε. Είμαστε η γενιά των διαδοχικών κρίσεων. Τα παραγωγικά μας χρόνια ξεκίνησαν μέσα στην οικονομική κρίση, ακολούθησε ο Covid και μετά ήρθε η μία κρίση πάνω στην άλλη. Και τώρα, λίγο πριν τα 50, αναρωτιόμαστε: “Τι κάναμε τελικά; Πού βρισκόμαστε;”»
Η απορία αυτή γίνεται το σημείο εκκίνησης για μια θεατρική αναζήτηση που δεν ενδιαφέρεται να μοιράσει εύκολες απαντήσεις. Αντίθετα, επιχειρεί να καταγράψει την αμηχανία, τις ματαιώσεις, τους φόβους, τις αντιφάσεις, αλλά και το χιούμορ που επιστρατεύουμε για να διαχειριστούμε όσα δεν πήγαν όπως τα περιμέναμε.
«Επιπλέον, μεγαλώσαμε σε έναν κόσμο που δεν υπάρχει πια. Ζήσαμε χωρίς social media, χωρίς την απόλυτη ψηφιοποίηση, με περισσότερη αθωότητα και περισσότερο “έξω”. Σήμερα βρισκόμαστε ανάμεσα σε δύο πολιτισμούς. Για τους εικοσάρηδες θεωρούμαστε boomers, ενώ ουσιαστικά είμαστε ακόμα νέοι. Αυτό το μετέωρο αίσθημα ήταν η βασική αφορμή της παράστασης», σημείωνε ο σκηνοθέτης.
Και ίσως αυτή να είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες αντιφάσεις της εποχής μας: να νιώθεις ότι έχεις ακόμη πολλά να δοκιμάσεις, ενώ ταυτόχρονα αισθάνεσαι πως ο χρόνος για να τα πραγματοποιήσεις περιορίζεται. Να κοιτάζεις πίσω και να αναρωτιέσαι αν έκανες τις σωστές επιλογές, ενώ εξακολουθείς να θέλεις να ανοίξεις καινούργιους δρόμους.
Η αποτυχία ως κοινή εμπειρία
Το «ΣΑΡΑΝΤΑ ΠΛΑΣ» κινείται ανάμεσα στο θέατρο ντοκουμέντο και τη μυθοπλασία, αναζητώντας τις προσωπικές ιστορίες που συνομιλούν με μια ευρύτερη κοινωνική εμπειρία. Τρεις άνθρωποι βρίσκονται σε μια κρίσιμη καμπή της ζωής τους και επιχειρούν να μιλήσουν για όσα δεν έγιναν, για όσα χάθηκαν, για όσα τους απογοήτευσαν, αλλά και για εκείνα που εξακολουθούν να τους δίνουν λόγους να προχωρούν.
Η αποτυχία εδώ δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως το αντίθετο της επιτυχίας. Δεν είναι μόνο η επαγγελματική διαδρομή που δεν ακολούθησε την πορεία που είχαμε σχεδιάσει, τα όνειρα που έμειναν στη μέση ή οι προσδοκίες που δεν εκπληρώθηκαν. Είναι και η απόσταση ανάμεσα στον άνθρωπο που πιστεύαμε ότι θα γίνουμε και σε εκείνον που τελικά γίναμε.
Μια απόσταση που μπορεί να γεννά απογοήτευση, αλλά και αυτογνωσία. Που μας αναγκάζει να επανεξετάσουμε όσα θεωρούσαμε δεδομένα και να αναρωτηθούμε αν η ζωή μετριέται πράγματι με όσα καταφέραμε ή και με όσα αντέξαμε.
Στην περίπτωση αυτής της γενιάς, η προσωπική διαδρομή συναντά αναπόφευκτα τη συλλογική εμπειρία. Οι ατομικές προσδοκίες διαμορφώθηκαν μέσα σε συνθήκες που άλλαζαν διαρκώς, ενώ η ενηλικίωση συνέπεσε με περιόδους οικονομικής και κοινωνικής ανασφάλειας. Έτσι, το ερώτημα «τι κάναμε τελικά;» δεν αφορά αποκλειστικά τις προσωπικές επιλογές, αλλά και τις δυνατότητες που υπήρξαν — ή δεν υπήρξαν — για να γίνουν πραγματικότητα.
Όχι μόνο για τους σαραντάρηδες
Παρά τον σαφή ηλικιακό και βιωματικό της πυρήνα, η παράσταση δεν απευθύνεται αποκλειστικά στους ανθρώπους που βρίσκονται κοντά στα σαράντα ή στα πενήντα. Αφορά όλους όσοι ένιωσαν ότι μεγάλωσαν πριν από την ώρα τους, όλους όσοι αναγκάστηκαν να επαναπροσδιορίσουν τη ζωή τους μέσα σε αλλεπάλληλες αλλαγές, αλλά και όσους εξακολουθούν να αναζητούν χώρο για να υπάρξουν χωρίς να απολογούνται για τις επιλογές, τις αδυναμίες ή τις επιθυμίες τους.
Ο Χάρης Πεχλιβανίδης περιέγραφε με χαρακτηριστικό τρόπο αυτή την αίσθηση:
«Νομίζω ότι είμαστε οι πιο νέοι σαραντάρηδες που υπήρξαν ποτέ στην ιστορία, μέχρι τώρα τουλάχιστον. Δεν μεγαλώνουμε εύκολα ούτε στο μυαλό ούτε στην ψυχή. Ακόμα νιώθουμε νέοι, ακόμα ντυνόμαστε σαν νέοι, ακόμα έχουμε την ανάγκη να δοκιμάζουμε πράγματα και να συγκρουόμαστε. Παρότι οι μικρότεροι μάς θεωρούν boomers, εμείς δεν αισθανόμαστε έτσι».
Ίσως, τελικά, το ενδιαφέρον της παράστασης να βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη σύγκρουση ανάμεσα στην εικόνα που έχουν οι άλλοι για εμάς και στον τρόπο με τον οποίο εξακολουθούμε να αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας. Στην ανάγκη να παραμείνουμε ανοιχτοί σε νέες εμπειρίες, ακόμη κι όταν η πραγματικότητα μας υπενθυμίζει διαρκώς τα όριά μας.
Και ίσως το πιο θαρραλέο πράγμα να είναι ακριβώς αυτό: να μπορέσεις να παραδεχτείς την αποτυχία σου χωρίς να την αφήσεις να σε ορίσει. Να αναγνωρίσεις τις απώλειες χωρίς να ακυρώσεις όσα παραμένουν δυνατά. Να συνεχίσεις, όχι επειδή όλα πήγαν καλά, αλλά επειδή η ζωή εξακολουθεί να έχει περιθώριο για όσα δεν έχουν ακόμη συμβεί.
Ένα θεατρικό ραντεβού στη Θεσσαλονίκη
Η επιστροφή του «ΣΑΡΑΝΤΑ ΠΛΑΣ» στο Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης αποτελεί μια ακόμη αφορμή να ανακαλύψουμε τη σύγχρονη θεατρική δημιουργία της πόλης και τους ανθρώπους που επιλέγουν να συνομιλήσουν με τις εμπειρίες, τις αγωνίες και τις αντιφάσεις της εποχής τους.
Σε μια θεατρική πραγματικότητα όπου οι προσωπικές ιστορίες συναντούν όλο και συχνότερα τη συλλογική μνήμη, η παράσταση της ομάδας Αντίqρηση επιχειρεί να δώσει φωνή σε όσα συνήθως μένουν εκτός της επίσημης αφήγησης της επιτυχίας. Γιατί δεν είναι όλες οι διαδρομές ευθείες, ούτε όλα τα όνειρα πραγματοποιούνται με τον τρόπο που τα φανταστήκαμε.
Και κάποιες φορές, το να μιλήσεις ανοιχτά για όσα δεν κατάφερες είναι μια πράξη βαθιάς ειλικρίνειας. Μια υπενθύμιση ότι δεν είμαστε μόνο οι στόχοι που πετύχαμε, αλλά και οι άνθρωποι που γίναμε στην προσπάθεια να τους φτάσουμε.
Το Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης, στην οδό Κωνσταντινουπόλεως, φιλοξενεί φέτος ένα πρόγραμμα που στρέφει το βλέμμα στη θεατρική δημιουργία της πόλης και στο δυναμικό της, προσκαλώντας το κοινό να ανακαλύψει παραστάσεις που αξίζουν την προσοχή του.
Το «ΣΑΡΑΝΤΑ ΠΛΑΣ» είναι μία από αυτές. Όχι επειδή υπόσχεται να λύσει τις απορίες μιας ολόκληρης γενιάς, αλλά επειδή τολμά να τις θέσει. Και επειδή, μέσα από την αφήγηση της αποτυχίας, μας θυμίζει πως το να μην έχουν έρθει τα πράγματα όπως τα περιμέναμε δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ιστορία μας έχει τελειώσει.
Πληροφορίες: «ΣΑΡΑΝΤΑ ΠΛΑΣ, ένα θέατρο ντοκουμέντο για την αποτυχία» | Ημερομηνίες: 16, 17, 23, 24, 30 Νοεμβρίου και 1, 7, 8 Δεκεμβρίου | Ώρα: 21:00 |Θέατρο Τεχνών Θεσσαλονίκης, Κωνσταντινουπόλεως 75 (στάση μετρό Φλέμινγκ ή Ανάληψη) | Εισιτήρια: Προπώληση μέσω more.com και στο ταμείο του θεάτρου.
Ταυτότητα παράστασης: Σύλληψη ιδέας, σκηνοθεσία, μουσική: Χάρης Πεχλιβανίδης | Δραματουργία: Χάρης Πεχλιβανίδης, Δόμνα Χουρναζίδου | Σκηνικά, κοστούμια: Έλλη Ναλμπάντη | Βοηθός σκηνοθέτη: Κωνσταντίνα Λύρα | Επί σκηνής: Μαρίνα Καζόλη, Μαρία Μανάση, Νικόλας Μαραγκόπουλος, Χάρης Πεχλιβανίδης
ΑΤΖΕΝΤΑ: 16/11/2026, 17/11/2026, 23/11/2026, 24/11/2026, 30/11/2026, 1/12/2026, 7/12/2026, 8/12/2026,
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου