67ο ΦΚΘ: Τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος στον Νίκο Γραμματικό και μεγάλο αφιέρωμα στο έργο του

 Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθούν επτά μεγάλου μήκους και τέσσερις σπάνιες μικρού μήκους ταινίες του

Το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, που θα πραγματοποιηθεί από τις 5 έως τις 15 Νοεμβρίου 2026, τιμά τον Νίκο Γραμματικό, έναν από τους σημαντικούς δημιουργούς του σύγχρονου ελληνικού κινηματογράφου, απονέμοντάς του τον Τιμητικό Χρυσό Αλέξανδρο για το σύνολο της προσφοράς του στο σινεμά.

Παράλληλα, η 67η διοργάνωση θα παρουσιάσει ένα μεγάλο αφιέρωμα στο έργο του σκηνοθέτη και σεναριογράφου, δίνοντας στο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει ή να ξαναδεί το σύνολο της κινηματογραφικής του διαδρομής, από τις πρώτες μικρού μήκους ταινίες μέχρι τις μεγάλου μήκους δημιουργίες του.

Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθούν επτά μεγάλου μήκους και τέσσερις σπάνιες μικρού μήκους ταινίες του Νίκου Γραμματικού, ενώ ο ίδιος θα συμμετάσχει σε ανοιχτή συζήτηση με το κοινό, μιλώντας για τη δημιουργική του διαδικασία και την πορεία του στον κινηματογράφο.

Οι «Απόντες» 30 χρόνια μετά

Ξεχωριστή θέση στο αφιέρωμα έχουν οι «Απόντες» (1996), μία από τις πλέον χαρακτηριστικές ταινίες του Νίκου Γραμματικού, η οποία συμπληρώνει φέτος 30 χρόνια από την κυκλοφορία της.

Μαζί με τα «Νυχτολούλουδα» (1999), οι «Απόντες» θα προβληθούν με όρους καθολικής προσβασιμότητας, με χορηγό προσβασιμότητας την Alpha Bank.

Η ταινία παρακολουθεί έξι φίλους, οι οποίοι συναντιούνται σποραδικά μέσα σε μια επταετία, καθώς περνούν από την εφηβεία στην ενήλικη ζωή. Οι συναντήσεις τους στο νησί όπου μεγάλωσαν γίνονται αφορμή για να αποτυπωθούν οι προσωπικές τους διαδρομές, αλλά και οι κοινωνικές αλλαγές που σταδιακά μεταμορφώνουν τις σχέσεις και τους δεσμούς τους.

Οι «Απόντες» τιμήθηκαν στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης το 1996 με τα βραβεία Καλύτερης Ταινίας, Σκηνοθεσίας, Σεναρίου και Β΄ Ανδρικού Ρόλου, καθώς και με το Βραβείο Ελλήνων Κριτικών Κινηματογράφου και το Βραβείο Κοινού.

Ειδική έκδοση του «Πρώτου Πλάνου»

Το αφιέρωμα θα συνοδευτεί και από ειδική έκδοση του Φεστιβάλ, το «Πρώτο Πλάνο», αφιερωμένη στον Νίκο Γραμματικό.

Η έκδοση θα περιλαμβάνει σπάνιο φωτογραφικό υλικό, μεγάλη συνέντευξη και πρωτότυπα κείμενα για τον δημιουργό και το έργο του. Σημαντική συμβολή θα έχει ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, συν-σεναριογράφος σε πολλές από τις ταινίες του Νίκου Γραμματικού, ο οποίος θα βρεθεί στη Θεσσαλονίκη συμμετέχοντας στο αφιέρωμα.

Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση του βιβλίου «Απόντες», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αντίποδες, του δημοσιογράφου και συγγραφέα Θεοδόση Μίχου. Το βιβλίο καταγράφει την προφορική ιστορία της δημιουργίας της ταινίας και περιλαμβάνει μαρτυρίες και εξομολογήσεις των συντελεστών της.

Από την «Κλειστή στροφή» στον «Βασιλιά» και την «Αγρύπνια»

Ο Νίκος Γραμματικός γεννήθηκε στη Σαλαμίνα το 1963 και σπούδασε κινηματογράφο και μαθηματικά. Από το 1984 έως το 1994 εργάστηκε στην παραγωγή της ραδιοφωνικής εκπομπής «Το σινεμά στο Γ΄ Πρόγραμμα» του Κρατικού Ραδιοφώνου, σε συνεργασία με τους σκηνοθέτες Αντώνη Κόκκινο και Γιάννη Καρυπίδη.

Έχει σκηνοθετήσει επτά ταινίες μεγάλου μήκους και πέντε μικρού μήκους, ενώ έχει βραβευτεί και έχει συμμετάσχει σε φεστιβάλ στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Το μεγάλου μήκους σκηνοθετικό του ντεμπούτο, η «Κλειστή στροφή» (1991), απέσπασε το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Σκηνοθέτη στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ακολούθησε η «Εποχή των δολοφόνων» (1993), η οποία απέσπασε τα βραβεία Α΄ Ανδρικού και Β΄ Γυναικείου Ρόλου στο ίδιο Φεστιβάλ.

Στη φιλμογραφία του περιλαμβάνονται ακόμη ο «Βασιλιάς» (2002), η «Αγρύπνια» (2005) και το «Μήδεια...κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων» (2014).

Έχει επίσης διδάξει υποκριτική για τον κινηματογράφο στη δραματική σχολή «Δήλος», στη Σχολή Λυκούργου Σταυράκου και στο New York College.

Οι ταινίες του αφιερώματος

Το κοινό του 67ου ΦΚΘ θα έχει την ευκαιρία να παρακολουθήσει επτά μεγάλου μήκους ταινίες του Νίκου Γραμματικού:

«Κλειστή στροφή» (1991)
Ένας κλέφτης αυτοκινήτων, ο Ανδρέας, βλέπει τη ζωή του να αλλάζει όταν συναντά τυχαία την Ισμήνη, η οποία τον παρασύρει σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι.

«Η εποχή των δολοφόνων» (1993)
Δύο φίλοι, η σκοποβολή, ένα μεγάλο οικονομικό χρέος και μια πρόταση για πληρωμένους φόνους συνθέτουν ένα σκοτεινό παιχνίδι ανάμεσα στην απληστία, τον εκβιασμό και την ερωτική επιθυμία.

«Απόντες» (1996)
Έξι φίλοι επιστρέφουν κατά διαστήματα στο νησί της καταγωγής τους, ενώ η προσωπική τους πορεία συναντά τις μεγάλες αλλαγές της ελληνικής κοινωνίας. Η ταινία αποτελεί μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες δημιουργίες του ελληνικού κινηματογράφου της δεκαετίας του ’90.

«Νυχτολούλουδα» (1999)
Ένα βλέμμα στον κόσμο των παιδιών με προβλήματα όρασης και στην εκπαίδευσή τους. Ο δωδεκάχρονος Μανώλης και οι φίλοι του, παιδιά εκ γενετής τυφλά, γνωρίζουν τον κόσμο μέσα από την ενίσχυση όλων των υπόλοιπων αισθήσεών τους.

«Ο Βασιλιάς» (2002)
Ο Βαγγέλης προσπαθεί να αφήσει πίσω του το σκοτεινό παρελθόν και να ξεκινήσει μια νέα ζωή στην Πελοπόννησο. Η άφιξη όμως μιας γυναίκας που συνδέεται με το παρελθόν του οδηγεί την ιστορία σε μια αναπόφευκτη σύγκρουση.

«Αγρύπνια» (2005)
Ένας διεφθαρμένος αστυνομικός, καταζητούμενος και τραυματισμένος από το ίδιο του το παρελθόν, στρέφεται στον αποξενωμένο αδελφό του, έναν ιερέα, αναζητώντας βοήθεια για να διαφύγει από τη χώρα.

«Μήδεια...κρείσσων τῶν ἐμῶν βουλευμάτων» (2014)
Μια κινηματογραφική περιπέτεια εμπνευσμένη από τη «Μήδεια» του Ευριπίδη, μεταφερμένη στους δρόμους της σύγχρονης Αθήνας και δομημένη σαν μια αστυνομική έρευνα γύρω από τον Ιάσονα και τη σύγχρονη εκδοχή του.

Τέσσερις σπάνιες μικρού μήκους ταινίες

Το αφιέρωμα περιλαμβάνει ακόμη τέσσερις μικρού μήκους ταινίες, οι οποίες έχουν παρουσιαστεί ελάχιστες φορές σε κινηματογραφική αίθουσα.

«Μακρόθεν» (1987)
Μια ιστορία μυστηρίου γύρω από την αναζήτηση ενός δολοφόνου, με τους ρόλους να ανατρέπονται.

«Επικίνδυνη ζώνη» (1988)
Ένας άντρας φτάνει σε ένα απομονωμένο ξενοδοχείο και ακούει μια παράξενη μουσική από τη σοφίτα. Η αναζήτηση της πηγής της τον οδηγεί σε ένα τρομακτικό μυστικό.

«Άβαξ» (1989)
Ένας αεροπόρος, απομονωμένος μετά από ένα ατύχημα, ανακαλύπτει ένα παλιό σκάκι και ξεκινά μια παράξενη παρτίδα με τον ίδιο του τον εαυτό, καθώς η πραγματικότητα αρχίζει να διαταράσσεται.

«Χάος» (1994)
Δύο άντρες συναντιούνται τυχαία σε ένα βαγόνι τρένου και ξεκινούν ένα παιχνίδι γάτας και ποντικιού, σε μια ιστορία γύρω από την τύχη, την τάξη και το χάος.

Το αφιέρωμα του 67ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στον Νίκο Γραμματικό αποτελεί μια ευκαιρία για μια συνολική επανεξέταση της κινηματογραφικής του διαδρομής, αλλά και για μια νέα συνάντηση του δημιουργού με το κοινό της Θεσσαλονίκης, μέσα από τις ταινίες, τις συζητήσεις και τις παράλληλες δράσεις της διοργάνωσης.